İstanbul’da Türkiye’nin ATM Merkezi-TAM projesinin lansmanında konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek işlenmemiş altın ithalatına getirilen kota uygulamasıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

“ÜLKEDE OLMAYAN METALİ İTHAL EDECEKSİZ, ATIL OLARAK DURACAK”

Çıkar çevrelerinin kotadan rahatsız olduklarını belirten Bakan Şimşek, “Kusura bakmasınlar. Ülkede olmayan metali ithal edeceksiniz, bir köşede hareketsiz olarak duracak. Vatandaşın tercihine saygılıyım. Ülkemizin menfaatine kaynaklarımızı yatırıma, üretime, istihdama ve nihai olarak ihracata dönüştüreceğiz” dedi.

“KAMUNUN KAYNAKLARI KITTIR, TERCİH GERÇEKLEŞTIRMEK ZORUNDASINZI”

Şimşek şöyle devam etti; “Bu Cumhurbaşkanımızın vizyonu. Bunun için ne gerekiyorsa yapacağız. Bankaların fiyatlamasına karışmak istemiyoruz. Kamunun kaynakları kıttır, seçim yerine getirmek zorundasınız.

“VERİMLİLİK EKONOMİSİ PEŞİNDEYİZ”

Bankalara söyledim. Biz yatırımı, istihdamı, üretimi ve özellikle de ihracatı önceliklendireceğiz. Verimlilik ekonomisi peşindeyiz.Tasarruf yaptığınız ölçüde yatırım yapabiliyorsunuz ya da dışarıdan borçlanıyorsunuz. Biz isteriz oysa tasarrufları yatırımları artıralım, doğru alanlara bunları kanalize edelim. Cari açık 60 milyar dolardan 30’un altına düşmesi muhtemelse bu programın çalıştığını gösteriyor.”

Define ve Maliye Bakanlığı, işlenmemiş altın ithalatında uygulanan kotaya ilişkin bir bilgilendirme duyurusu yayınlamıştı. Hazineden yapılan açıklamada şöyle denilmişti; “Son günlerde, işlenmemiş altın ithalatındaki kota tedbirlerine ilişkin gündeme gelen sorulara karşın aşağıdaki bilgilendirmenin yapılması zaruri görülmüştür.

Mehmet Şimşek: Altına ithalatına kota getirdik, çıkar çevreleri memnun değil

KOTA UYGULAMASINA NEDEN İHTİYAÇ DUYULDU?

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine tarafından; 2022 yılında işlenmemiş altın ithalatı bir önceki yıla kadar arz bazında yaklaşık yüzde 200’ün üzerinde bir artışla 379,2 ton (20,4 milyar dolar), 2023 yılı ilk yedi ayında ise yaklaşık 320 ton (19,2 milyar dolar) gerçekleşmiştir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan ödemeler dengesi istatistiklerine tarafından; 2022 yılında 49,1 milyar dolar gerçekleşen cari işlemler açığının 19,4 milyar doları (%39’u) net altın ithalatı kaynaklı olmuştur. 2023 yılının ilk yedi ayında ise cari işlemler açığı 42,3 milyar dolar gerçekleşmiş, net altın ithalatı 17,7 milyar dolar ile açığın yüzde 42’sini oluşturmuştur. Altın ithalatında yaşanan artışın cari dengeye olumsuz etkisinin azaltılması amacıyla işlenmemiş altın ithalatına yönelik tedbir alınmasına gereksinim duyulmuştur.

KOTA MİKTARI NASIL BELİRLENDİ?

İşlenmemiş altın ithalatının azaltılmasına yönelik çeşitli politika tedbirleri değerlendirilerek seri ve etkin bir önlem olarak kota uygulanmasına karar verilmiştir. Kota uygulamasına 07.08.2023 tarihinden itibaren geçilmiş olup, aylık kota miktarı işlenmemiş altın ithalatının uzun dönem aylık ortalaması olan 8 tonun 1,5 katı olacak şekilde 12 ton olarak belirlenmiştir.

KOTA UYGULAMASI HANGİ İTHALAT İŞLEMLERİNİ KAPSAMAKTADIR?

Kambiyo mevzuatı uyarınca işlenmemiş altın ithalatı Bakanlığımızca yetkilendirilen kıymetli madenler arabulucu kuruluşları aracılığıyla yapılabilmekte olduğundan, bahse konu kota laf konusu şirketler kadar gerçekleştirilen ithalat işlemlerinde uygulanmaktadır. Değerli madenler arabulucu kuruluşu olmayan kişilerce sadece Dâhilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında işlenmemiş altın ithal edilmesi olası bulunmakta olup, DİR kapsamında gerçekleştirilen işlenmemiş altın ithalatı işlemleri kota uygulamasının dışarıda tutulmuştur.

KOTA DAĞILIMI NASIL YAPILDI?

Aylık kota miktarının dağılımı için belirleyici ölçüt olarak değerli madenler aracı kuruluşlarının Ocak 2022- Temmuz 2023 döneminde gerçekleştirdikleri ve kota uygulamasının kapsamına giren işlenmemiş altın ithalatı miktarları esas gücenmiş olup dağılma objektif şekilde, kaide bazlı olarak gerçekleştirilmektedir. Hem, açıklanmış dönemde kota kapsamına giren işlenmemiş altın ithalatı gerçekleştirmemiş, ama kota uygulamasından sonra ithalat yapmak isteyen firmalar için bir rezerv miktarı ayrılmıştır.

Mehmet Şimşek: Altına ithalatına kota getirdik, çıkar çevreleri memnun değil

KOTA UYGULAMASI SÜRECİNDE HANGİ DEĞİŞİKLİKLER YAPILDI?

Kota uygulaması sürecinde değerli madenler arabulucu kuruluşu olmayan mücevher ihracatçısı firmaların hammaddeye sınırlı erişim ve milletlerarası piyasalarla oluşan fiyat marjlarının yüksekliği nedeniyle sorun yaşadıkları Bakanlığımıza iletilmiş, sorunların giderilmesini teminen kotanın bir bölümü yalnızca mücevher ihracatçıları için bankalar üzerinden kullanılmak üzere atama dilmiştir. Böylelikle, mücevher ihracatçılarının söz konusu bankalara başvurarak DİR dışında gerçekleştirdikleri ihracat işlemlerini tevsik etmek suretiyle, yaptıkları ihracatın miktarına uygun olarak işlenmemiş altın satın alabilmelerine imkân sağlanmıştır. Takip eden dönemde sektörle gerçekleştirilen toplantılarda dile getirilen hususlar, Bakanlığımıza intikal eden talepler ve geri bildirimler sonucunda, milletlerarası piyasalarla oluşan fiyat marjlarının azaltılması ve uygulamanın etkinliğinin artırılabilmesi için kota dağılımında kıymetli madenler arabulucu kuruluşlarının payı azaltılarak mücevher ihracatçılarına satış için ödev edilen kota artırılmış, ayrıca imalatçı ve ihracatçıların hammadde ihtiyacının daha geniş kapsamda karşılanabilmesini teminen Ticaret Bakanlığı kadar yetkilendirilmiş kuyum işletmelerine satılmak üzere iki halk bankasına kotanın bir bölümü tayin edilmiştir.

Mevcut durumda; aylık 12 tonluk işlenmemiş altın ithalatı kotasının takriben;

• %25’i mücevher ihracatçılarına satış için,

• %38’i kuyum işletmelerine satmak için,

• %33’ü 2022 ve 2023 yıllarında kota uygulaması kapsamında giren işlenmemiş altın ithalatı gerçekleştirmiş kıymetli madenler aracı kuruluşları için,

• %4’ü ise Ocak 2022- Temmuz 2023 döneminde ithalat işlemi gerçekleştirmemiş ancak başvuru formu sonrasında ithalat yerine getirmek isteyen değerli madenler aracı kuruluşları için rezerv olarak devir edilerek uygulanmaktadır.

KOTA UYGULAMASINI ETKİLİ OLDU MU?

TÜİK verilerine tarafından kota uygulamasına başlanan 2023 yılı Ağustos ayından yılı sonuna kadar işlenmemiş altın ithalatı bir önceki yılın aynı dönemine kadar 3,2 milyar dolar düşüşle 10,3 milyar dolar, arz bazında yüzde 32,7 azalış ile 169,6 ton olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılının birincil iki ayında ise işlenmemiş altın ithalatı bir önceki yılın aynı dönemine göre 6,8 milyar dolar düşüşle 2,1 milyar dolar gerçekleşmiştir. Bu dönemde işlenmemiş altın ithalatı tedarik bazında yüzde 77,9 düşüşle 33,1 tona gerilemiştir. 2024 yılı Şubat itibarıyla 12 aylık birikimli cari açık 31,8 milyar dolar seviyesindedir. Önümüzdeki dönemde cari dengede iyileşmenin sürmesi beklenirken, altın dengesinin de bu görünüme olumlu katkı maddesi vermeye devam edeceği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, kota uygulamasının işlenmemiş altın ithalatını sınırlayarak cari işlemler dengesini olumlu etkilediği görülmektedir.

KOTA UYGULAMASINA NASIL DEVAM EDİLECEK?

Bakanlığımızca kota uygulaması yakından izlenerek sektörün ve vatandaşların yaşadığı sorunların en üye indirilmesini teminen kıymetli madenler arabulucu kuruluşlarının mücevher ihracatçılarının ve kuyum işletmelerinin ihtiyaçlarının karşılanması, piyasada oluşan fiyat marjlarının azaltılmasına karşın kota tahsisatları arasında aktarımlar yapılmaktadır. Nitekim bahse konu uygulamalar ardından sektörün hammaddeye erişimi artmış ve fiyat marjlarının azaldığı gözlemlenmiştir. Bakanlığımızca önümüzdeki dönemde de sektörün hammadde ihtiyacı ile ihracat ve döviz kazandırıcı faaliyette bulunan sektör aktörlerinin işlenmemiş altına erişimlerinin artırılması önceliklendirilerek uygulamanın yakından izlenmesine ve zorunlu tedbirlerin ivedilikle alınmasına devam edilecektir.”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Yıldırım İhracat Finans Ekonomi Güncel Haberler

sizlere borsavadisi.com farkıyla sunulmuştur