Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) hükümete “Açık Mektup” yolladı. Mektupta en düşük ücretin yılda bir kere güncellenmesinin enflasyon tahminlerinin gözetilmesi açısından kritik yük taşıdığı belirtildi.

MERKEZ BANKASI’NDAN HÜKÜMET ADINA BAKAN ŞİMŞEK’E AÇIK MEKTUP

Merkez Bankası, hükümet namına Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e “Açık Mektup” yolladı. Mektupta, 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi gereğince, enflasyon hedefine ulaşılamaması halinde TCMB’nin hedeften sapmanın nedenlerini ve alınması gereken önlemleri hükümete yazılı olarak bildirmesi ve kamuoyuna açıklaması gerektiği hatırlatıldı.

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekiciHazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

ENFLASYONUN HEDEFTEN SAPMASININ NEDENLERİ VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

2023 yılı enflasyonunun kasıt civarda konulan tereddüd aralığının belirgin şekilde üstünde gerçekleştiği kaydedilen mektupta, şu ifadelere yer verildi: “Bu metin, enflasyonun hedeften sapmasının nedenleri ile hedefe gelmek için alınan ve alınması gereken önlemleri açıklamaktadır. Bu belgeyle birlikte, 2023’te enflasyon üzerinde etkili olan unsurlara dair tahlil ve değerlendirmeleri de taşıyan 2024’ün birincil Enflasyon Raporu ile kısa ve orta vadede enflasyon hedefine varmak için uygulanacak para politikasını daha detaylı olarak ifade eden 2024 Yılı Para Politikası metni ekte bilgilerinize sunulmaktadır. 2022 sonunda yüzde 64,3 olan yıllık alıcı enflasyonu, 2023’ün birincil yarısında baz etkilerine ek olarak döviz kurundaki yatay seyir, düşen yabancı para cinsi ithalat fiyatları ve enerji sübvansiyonlarının etkisiyle gerilemiştir. Böylece haziranda yıllık enflasyon yüzde 38,2 olarak gerçekleşmiştir.

bundan başka, parasal koşulların etkisiyle kredi büyümesinde gözlenen yüksek oranlı artışlar, ödenti güncellemeleri ve hane halkına yapılan transferler yılın birincil yarısında enflasyon üstünde istek yönü olan unsurların etkisini keskin ülkü getirmiştir. Söz konusu gelişmeler, enflasyondan korunma saiki ile cari açığın altın ve tüketim malı ithalatı kanalıyla yükselmesine neden olmuş ve parasal piyasalarda belirsizliği artırmıştır. Keza, şubatta yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerin, ev piyasası başta edinmek üzere mal, hizmet ve iş gücü piyasalarında oluşturduğu talep-istek dengesizlikleri ile yeniden inşa faaliyetlerinin kamu maliyesi üzerindeki kısa ve orta vadeli etkileri enflasyon üzerindeki baskıları artırmıştır. Bu gelişmeler, fiyatlama davranışlarını negatif etkileyerek yılın ilk yarısında gerileyen enflasyonun ikinci yarıda artmasına zemin oluşturmuştur.”

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“MAKRO FİNANSAL İSTİKRARI GÜÇLENDİRECEK ŞEKİLDE SADELEŞTİRMEYE GİDİLDİ”

Mektupta, 2023’ün haziran ayında Para Politikası Kurulu’nun (PPK), dezenflasyonun en kısa sürede tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması ve fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın denetim altına alınması için zinde bir finansal sıkılaştırma sürecinin başlatılmasına karar verdiği anımsatıldı.

Bu çerçevede, haziran-aralık döneminde politika faizinin toplamda 34 puan artırılarak yüzde 8,5 düzeyinden yüzde 42,5’e yükseltildiği hatırlatılan mektupta, şunlar kaydedildi: “Parasal sıkılaştırmayla eş anlı olarak, makroihtiyati çerçevede, piyasa mekanizmalarının işlevselliğini artıracak ve makro finansal istikrarı güçlendirecek şekilde sadeleşmeye gidilmiştir. Mali sıkılaştırma ayrıca, seçici kredi ve miktarsal sıkılaştırma adımları ile desteklenmiştir. 2023’ün üçüncü çeyreğinde, yurt içi talepte süregelen güçlü seyrin birikimli etkileri, vergi ayarlamaları, döviz kuru gelişmeleri, ücret artışları, hizmet enflasyonundaki katılık ve çiğ petrol fiyatlarındaki ani yükseliş enflasyon dinamiklerinde etkin olmuştur. Hem, tüm bu gelişmelerin kısa bir vakit zarfında aynı anda gerçekleşmesinin fiyatlama davranışlarında oluşturduğu ilave biçimsizleşme nedeniyle de enflasyon yükselmiştir. Bu gelişmeler çerçevesinde enflasyon, haziran-eylül ayları arasında 23,3 puan artarak yüzde 61,5 seviyesine ulaşmıştır. Bu artışın 4,7 puanı, aidat dahil kur etkisi hariç elde etmek üzere, mazot fiyatlarındaki gelişmelerden, 3,8 puanı döviz kurundaki yükselişten, 2,8 puanı akaryakıt haricindeki aidat artışlarından kaynaklanmıştır. Ödenti artışı ve talebin halen oldukça kuvvetli olduğu bu dönemde, şokların bir arada gerçekleşmesinin fiyatlama davranışında oluşturduğu ilave bozulmanın ise enflasyon üzerinde 10,0 puan artırıcı yönde etkisi olmuştur. Bunların dışındaki faktörlerin etkisi ise toplamda 2,0 puan ile sınırlı kalmıştır.”

Parasal sıkılaştırmanın ilk etkilerinin mali koşullar üstünde gözlendiği, kısmen istek koşullarına da yansımaya başladığı belirli mektupta, “Yılın ikinci yarısında, dış finansman koşullarının bariz şekilde iyileştiği, rezervlerin istikrarlı artış kaydettiği, talep koşullarının cari işlemler açığına yansıyacak şekilde baskı kaybetmeye başladığı, Türk lirası mevduat payının yükseldiği, Türk lirası varlıklara yurt içi ve yurt dışı talebin güçlenerek arttığı gözlenmiştir. Bütün bu gelişmeler para politikasının etkinliğine katkıda bulunmuştur.” ifadelerine yer verildi.

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“2023 YIL SONU ENFLASYONU TAHMİN ARALIĞININ ORTA NOKTASINA YAKIN GERÇEKLEŞMİŞTİR”

Mektupta, yılın son çeyreği özelinde bakıldığında, parasal sıkılaştırma sürecinin mali koşullar ve iç talep üzerindeki etkileriyle alıcı yıllık enflasyonunun 3,2 puan ile sınırlı bir oranda yükseldiği, bu etkinin 2,4 puanlık önemli kısmının doğal gaz tüketiminin artmasıyla birlikte hanelerin bedelsiz başvuru sınırını aşmasına bağlı yukarı yönlü mekanik etkiden kaynaklandığı belirtildi.

Bu dönemde enflasyonun asıl eğiliminin de gerileme kaydettiği bildirilen mektupta, şu değerlendirmelere yer verildi: “Fiyatlama davranışları, bilhassa dayanıklı mülk gruplarında elde etmek üzere, öncelikle esas mallarda görece daha kaslı düzelme işaretleri göstermiştir. Hizmet enflasyonu katılık gösterse de talep ve maliyet koşullarına daha sağduyu olan ulaştırma ve yemek hizmetleri enflasyonunda da akım son çeyrekte yavaşlamıştır. Konut fiyatlarında süregelen aşırı artışlar ise yerini enflasyonun altında kalan bir aylık yükselişe bırakmış, öncü göstergeler yeni kiralık ilan fiyat artışlarında yavaşlamaya muhabere etmiştir. Peşine Düşüp Takip edilen çekirdek, istatistiksel ve model-bazlı göstergeler, yılın son çeyreği boyunca enflasyon ana eğiliminin yavaşladığına işaret etmiştir. Böylelikle 2023 sene sonu enflasyonu yüzde 64,8 ile yılın son Enflasyon Raporu’nda paylaşılan tahmin aralığının orta noktasına yakın gerçekleşmiştir.”

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

SON ÇEYREKTE YAŞANAN GELİŞMELER

Mektupta, son çeyrek gelişmelerinin, enflasyon üstünde etkin olan unsurlarda mali sıkılaştırmaya alt olarak kademeli bir geri çekilme yaşandığını ortaya koyduğu, bu dönemde dış finansman koşulları, rezervlerdeki güçlenme, cari dengedeki iyileşme ve TL varlıklara talebin döviz kuru istikrarına ve para politikasının etkinliğine katkıda bulunduğu kaydedildi.

2023 sonu itibarıyla TL mevduatın payının, yıl içinde gerilediği yüzde 32 seviyesinden yüzde 42’nin üstüne çıktığı belirtilmiş mektupta, alıcı kredileri takvim büyümesinin yokuş noktası olan yüzde 60’tan yüzde 40’ın altına, 12 aylık birikimli altın ve tüketim malı ithalatı yıllık büyümesinin ise yığın noktası olan yüzde 125’ten yüzde 53’e gerilediği anlatıldı.

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“MERKEZ BANKASI, SIKI PARA POLİTİKASI DURUŞUNU SÜRDÜRECEK”

Kurul’un 2024 yılına girildiğinde, politika faizini ocak toplantısında yüzde 45’e yükselttiği, şubat ayında ise parasal sıkılaştırmanın gecikmeli etkileri ve finansal aktarımı destekleyen öteki politika adımlarını da göz önünde bulundurarak değişmez tuttuğu hatırlatılan mektupta, mart ayına gelindiğinde ise aylık enflasyonun ana eğiliminin öngörülenden yüksek gerçekleştiği, yakın döneme ilişkin göstergelerin yurt içi talepte dirençli seyrin sürdüğüne muhabere ettiği aktarıldı.

Bu bağlamda Kurul’un, enflasyon görünümündeki bozulmayı dikkate alarak mart ayı toplantısında politika faizini yüzde 50 düzeyine yükselttiği, keza, operasyonel çerçevede değişikliğe artan bir şekilde Merkez Bankası gecelik vadede borçlanma ve borç verme oranlarının bir hafta vadeli repo ihale faiz oranına kıyasla -/+ 300 baz puanlık bir marj ile belirlenmesine karar verdiği anımsatılan mektupta, şunlar kaydedildi:

“Operasyonel çerçevedeki değişim, faiz oranlarının geldiği yüksek seviye göz önünde bulundurularak yapılan teknik bir ayarlama olup bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı esas politika faizi olarak kullanılmaya devam edilecektir. TCMB, aylık enflasyonun başlıca eğiliminde keskin ve kalıcı bir düşüş sağlanana ve enflasyon beklentileri öngörülen varsayım aralığına yakınsayana dek sıkı para politikası duruşunu sürdürecektir. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda ise para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Para politikasındaki istikrarlı duruşun; yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında hakiki değerlenme ve enflasyon beklentilerinde düzelme vasıtası ile aylık enflasyonun esas eğilimini düşüreceği ve dezenflasyonu 2024 yılının ikinci yarısında tesis edeceği öngörülmektedir.”

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“HİZMET ENFLASYONUNDAKİ KATILIK, RİSKLERİ CANLI TUTMAKTA”

TCMB’nin esas amacı ve önceliğinin fiyat istikrarını temin etmek olduğu vurgulanan mektupta, “Para politikası bu gaye doğrultusunda oluşturulacaktır. Bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı politika faiz oranı olmayı sürdürecek, kredi büyümesi ve mevduat faizinde öngörülenin açık havada gelişmeler olması durumunda ise finansal aktarım mekanizmasını destekleyecek politika adımları atılmaya devam edilecektir. 2024 Para Politikası metninde belirtildiği gibi, enflasyonun gelecek dönemdeki seyri konusunda iktisadi birimlere rehberlik etmesi öngörülen göstergeler, kısa vadede enflasyon tahminleri, orta vadede ise enflasyon hedefidir. Bu çerçevede, para politikası enflasyonu geriletecek ve orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak finansal ve mali koşulları sağlayacak şekilde belirlenmeye devam edilecektir. Finansal duruşun sürdürülmesi ile enflasyonun 2024 yılı sonunda yüzde 36 olarak gerçekleşeceği, 2025 yılı sonunda yüzde 14 ve 2026 yılı sonunda ise yüzde 9 seviyesine geriledikten daha sonra yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağı öngörülmektedir. Hizmet enflasyonundaki katılık, enflasyon beklentileri, jeopolitik riskler ve yiyecek fiyatları enflasyon üzerindeki riskleri canlı tutmaktadır.” ifadelerine yer verildi.

Merkez Bankası'ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici

“ASGARİ ÜCRETİN YILDA BİR KEZ GÜNCELLENMESİ KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR”

Dezenflasyon sürecinde para ve maliye politikalarının benzeyen güdümünün büyük tartı talep ettiği, öngörülebilirliğin artmasını sağlayan OVP (2024-2026) ile somutlaşmış olan halk politikalarına dair varsayımların TCMB’nin enflasyon tahminlerine yansıtıldığı kayıtlı mektupta, bu kapsamda, minimum ücretin yılda bir defa güncellenmesi, yönetilen/yönlendirilen fiyatlar ile ödenti ve vergi ayarlamalarında OVP’de sunulan enflasyon tahminlerinin gözetilmesi ve para politikasındaki sıkı duruşun ihtiyatlı maliye politikası ile desteklenmesinin öngörülen dezenflasyon patikasının tesis edilmesi açısından kritik tartma taşıdığının altı çizildi.

OVP kapsamında bildiri edilen fiyat istikrarı ve finansal istikrarı destekleyici öteki tedbirlerin de dezenflasyon sürecine katkı maddesi vermesinin beklendiği aktarılan mektupta, şu değerlendirmelerde bulunuldu:

“OVP’de bildiri edilen orta vadeli hedeflere dezenflasyon patikasıyla ahenkli olacak şekilde alt kalınması, fiyat istikrarının tesis edilmesinde kritik rol oynayacaktır. diğer taraftan, enflasyondaki katılık ve oynaklıkları azaltacak yapı reformlara devam edilmesi ve arz kapasitesini geliştirecek teknolojik ve dijital dönüşümün desteklenmesi, fiyat istikrarına ve dolayısıyla toplumsal refaha orta ve uzun vadede olumlu katkıda bulunacaktır. Bu kapsamda TCMB, yapısal unsurları tahlil etmeye, ilgili politika önerileri geliştirmeye ve enflasyonla mücadelenin önemi konusunda ilgili paydaşlar ve kamuoyu nezdinde farkındalık oluşturmaya yönelik çalışmalarına devam edecektir.”

Kaynak: AA / Ekonomi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Merkez Bankası Hükümet Türkiye Ekonomi Haberler

sizlere borsavadisi.com farkıyla sunulmuştur